Từ năm 2019 đến năm 2023, cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty CP Tập đoàn Thái Dương – Đoàn Văn Huấn, đã tổ chức và chỉ đạo hoạt động khai thác trái phép quặng đất hiếm và quặng sắt tại mỏ Yên Phú, tỉnh Yên Bái. Tổng giá trị khoáng sản bị khai thác lậu lên tới hơn 864 tỷ đồng, trong đó đã tiêu thụ trót lọt lượng quặng trị giá hơn 736 tỷ đồng. Để che giấu hành vi phạm pháp, ông Huấn đã cấu kết với bên mua lập hóa đơn với giá trị và khối lượng thấp hơn thực tế, đồng thời chỉ đạo xả thải trái phép ra môi trường, gây ô nhiễm nghiêm trọng tại khu vực.
Hành vi sai phạm kéo dài của Công ty Thái Dương có sự tiếp tay và buông lỏng quản lý từ một hệ thống cựu quan chức từ Trung ương đến địa phương. Trong đó, ông Nguyễn Linh Ngọc (cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường) và ông Nguyễn Văn Thuấn (cựu Tổng Cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản) đã có những sai phạm nghiêm trọng trong quá trình cấp phép và quản lý khoáng sản. Tại địa phương, các cựu lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Yên Bái cũng thiếu trách nhiệm, tạo điều kiện cho doanh nghiệp “rút ruột” tài nguyên quốc gia, gây thất thoát và lãng phí đặc biệt lớn cho tài sản Nhà nước.
Chiều ngày 21-5-2025, Tòa án nhân dân TP Hà Nội đã khép lại phiên tòa sơ thẩm, tuyên phạt 27 bị cáo với các mức án nghiêm khắc. Cựu Chủ tịch Công ty Thái Dương Đoàn Văn Huấn nhận tổng hình phạt 14 năm 6 tháng tù về 3 tội danh và bị buộc phải nộp 665 tỷ đồng để khắc phục hậu quả. Về phía các cựu quan chức, cựu Thứ trưởng Nguyễn Linh Ngọc lĩnh án 3 năm tù; cựu Tổng Cục trưởng Nguyễn Văn Thuấn nhận 5 năm tù. Các bị cáo liên quan thuộc nhóm tội danh buôn lậu và vi phạm kế toán cũng phải nhận các mức án tương xứng, trong đó có bị cáo bị tuyên phạt cao nhất lên đến 16 năm tù.